KIBERJINOYATLAR VA ULARNING OLDINI OLISH: ZAMONAVIY DUNYODA XAVFSIZLIK VA QONUN
DOI:
https://doi.org/10.37547/Keywords:
kiberjinoyatlar, kiberxavfsizlik, raqamli texnologiyalar, phishing, ma’lumotlar himoyasi, zararli dasturlar, internet xavfsizligi, huquqiy himoyaAbstract
Mazkur maqolada kiberjinoyatlar va ularning zamonaviy jamiyatdagi o‘rni, turlari hamda ularning oldini olishning huquqiy va texnologik asoslari tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalarning tez sur’atlarda rivojlanishi bilan birga kiberjinoyatchilikning ham yangi shakllari paydo bo‘lib, bu holat davlatlar, tashkilotlar va fuqarolar uchun jiddiy xavf tug‘dirmoqda. Tadqiqotda phishing, ma’lumotlarni o‘g‘irlash, zararli dasturlar va ijtimoiy muhandislik kabi keng tarqalgan kiberjinoyat turlari o‘rganilgan. Shuningdek, kiberxavfsizlikni ta’minlashda xalqaro hamkorlik, huquqiy me’yorlar va zamonaviy himoya texnologiyalarining o‘rni yoritilgan. Olingan natijalar kiberjinoyatlarga qarshi kurashda kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi.
Downloads
References
1.O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari milliy bazasi. (2022). Axborotlashtirish va kiberxavfsizlik to‘g‘risidagi qonunlar. https://lex.uz — pp. 1–120
2.O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi. (2023). Raqamli xavfsizlik milliy strategiyasi. https://mitc.uz — pp. 1–60
3.CERT.uz. (2023). Kiberxavfsizlik holati bo‘yicha yillik hisobot. https://cert.uz — pp. 1–75
4.O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi. (2022). Kiberjinoyatlar statistik tahlili. https://iiv.uz — pp. 1–95
5.Markaziy bank O‘zbekiston Respublikasi. (2022). Moliyaviy tizimda axborot xavfsizligi. https://cbu.uz — pp. 1–90
6.Toshkent axborot texnologiyalari universiteti. (2023). Kiberxavfsizlik fanidan ma’ruzalar to‘plami. https://tuit.uz — pp. 1–200
7.O‘zbekiston Milliy universiteti. (2022). Axborot xavfsizligi asoslari. Toshkent. — pp. 1–180
8.“Uzinfocom” markazi. (2023). Axborot tizimlari xavfsizligi tahlili. https://uzinfocom.uz — pp. 1–70
9.Davlat xizmatlari agentligi. (2023). Elektron hukumat tizimida xavfsizlik. https://my.gov.uz — pp. 1–80
10.Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi. (2023). Raqamli transformatsiya va axborot xavfsizligi. https://aoka.uz — pp. 1–55
11.Stallings, W., & Brown, L. (2018). Computer security: Principles and practice (4th ed.). Pearson. https://www.pearson.com — pp. 1–720
12.Anderson, R. (2020). Security engineering: A guide to building dependable distributed systems (3rd ed.). https://www.cl.cam.ac.uk/~rja14/book.html — pp. 1–1000
13.Bishop, M. (2019). Computer security: Art and science (2nd ed.). Addison-Wesley. https://www.pearson.com — pp. 1–1100
14.ENISA. (2023). Cybersecurity threat landscape report. https://www.enisa.europa.eu — pp. 1–200
15.IBM Security. (2023). Cost of a data breach report. https://www.ibm.com/security — pp. 1–100
