ANTHROPOGENIC IMPACTS ON THE LANDSCAPES OF THE QARSHI DESERT AND THEIR CONSEQUENCES

Authors

  • Kilicheva Dildora Ismailjonovna Senior Lecturer, Department of Ecology and Environmental Protection, Karsh State Technical University

DOI:

https://doi.org/10.37547/

Keywords:

landscape degradation, anthropogenic impact, anthropization, ecological state, desertification, arid regions, landscape science, geosystem, sustainable development.

Abstract

This article analyzes the processes of degradation and the ecological state of landscapes in the arid regions of Uzbekistan, with a particular focus on the Karshi Desert, under the conditions of climate change and intensive anthropogenic impact. The study provides a scientific justification for the changes in the composition and structure of natural landscapes caused by human economic activities (agriculture, urbanization, infrastructure), as well as the geophysical and ecological consequences of the “anthropization” process. The author examines the theoretical perspectives of scholars such as V.V. Dokuchaev, Yu.G. Saushkin, and F.N. Milkov on anthropogenic landscape science and highlights the historical stages of the relationship between nature and society. The results of the research serve as a basis for developing scientific recommendations for maintaining landscape stability, mitigating desertification processes, and ensuring the rational use of natural resources in arid zones, such as the Karshi Desert.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Qarshiboyeva Shaxnoza G‘ayrat qizi, Jomolov Eliyor Abdurasul o‘g‘li, Tabiiy-antropogen landshaftlar rivojlanishining mazmun va mohiyati hamda geoekologik qarashlarning ilmiy-nazariy masalalari. O‘zbekiston Respublikasi hududlarini barqaror rivojlantirishning geagrafik asoslari. Respublika ilmiy-nazariy konferensiyasi Vol. 1 No. 16 (2025):

2. Alibekov L.A, Nishonov S.A. «Tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan ratsional foydalanish». Toshkent. «O‘qituvchi». 1983 y. 45-74b.

3. Maxmudov M. M., Qorakulchilik yaylovlarining hozirgi holati va istiqbolli fitomeliorantlarni tanlashning asosiy kriteriylari. Chul-yaylov chorvachiligini rivojlantirish muammolari. Samarqand, 2005, 187-189 b.

4. Шамсутдинов З.Ш. Создание долголетних пастбищ в аридной зоне Средней Азии. Ташкент: Фан, 1975, 176 с.

5. Diwediga, B.; Wala, K.; Folega, F.; Dourma, M.; Woegan, YA; Akpagana, K.; Le, QB Mo tepalik havzasida (Togo) landshaft naqshlari va o‘simlik jamoalarining degradatsiyasining biofizik va antropogen determinantlari. Ecol. Eng. 2015, 85, 132–143.

6. Arnan, X.; Leal, IR; Tabarelli, M.; Andrade, JF; Barros, MF; Câmara, T.; Jamelli, D.; Knoechelmann, CM; Menezes, TG; Menezes, AG Surunkali antropogen buzilishlarni o‘lchash uchun asos: Braziliya Caatingasida surrogat, to‘g‘ridan-to‘g‘ri, bitta va ko‘p metrik indekslar. Ecol. Indic. 2018, 94, 274–282.

7. De Chazal, J.; Rounsevell, MD Bioxilma-xillik o‘zgarishini baholash doirasida yerdan foydalanish va iqlim o‘zgarishi: Sharh. Glob. Environ. Change 2009, 19, 306–315.

8. Martirosyan, A.; Ilyushin, Y.; Afanaseva, O.; Kuxarova, T.; Asadulagi, M.; Xloponina, V. Neft konining kontseptual modelini ishlab chiqish. Xalqaro J. Eng. Trans. B Appl. 2025, 38, 381–388.

9. Davidar, P.; Sahoo, S.; Mammen, PC; Acharya, P.; Puyravaud, J.-P.; Arjunan, M.; Garrigues, JP; Roessingh, K. Hindistonda o‘rmonlarning degradatsiyasi darajasi va sabablarini baholash: Biz qayerda turibmiz? Biol. Conserv. 2010, 143, 2937–2944.

10. Specht, MJ; Pinto, SRR; Albuquerque, UP; Tabarelli, M.; Melo, FP Yonayotgan biologik xilma-xillik: Yoqilg‘i yog‘ochini yig‘ish odamlar hukmronlik qiladigan tropik landshaftlarda o‘rmonlarning degradatsiyasiga olib keladi. Glob. Ecol. Conserv. 2015, 3, 200–209.

11. Ribeiro, EM; Arroyo-Rodriguez, V.; Santos, BA; Tabarelli, M.; Leal, IR Surunkali antropogen buzilish Braziliya Caatinga o‘simliklarining biologik qashshoqlashishiga olib keladi. J. Appl. Ecol. 2015, 52, 611–620.

12. Rito, KF; Arroyo-Rodrigues, V.; Keyroz, RT; Leal, IR; Tabarelli, M. Yog‘ingarchilik Braziliya Caatinga o‘simliklariga inson buzilishining ta’siriga vositachilik qiladi. J. Ekol. 2017, 105, 828–838.

13. Bogaert, J.; Koline, G.; Mahy, G. Anthropisation des Paysages Katangais; Presses Universitaires de Liège — Agronomie-Gembloux: Gembloux, Belgique, 2018.

14. Bogaert, J.; Vranken, I.; André, M. Landshaftlarga antropogen ta’sirlar: tarixiy kontekst va fazoviy naqsh. Biomadaniy landshaftlarda; Hong, SK, Bogaert, J., Min, Q., muharrirlar; Springer: Dordrecht, Niderlandiya, 2014; 89–112-betlar.

15. Gagarina, O.; Kovalchuk, O. Landshaft-gidrologik komplekslarga antropogen ta’sirni baholash. Geogr. Nat. Resource. 2010, 31, 291–295.

16. Abdullayev S.I., Nazarov M.G. Qashqadaryo havzasining antropogen landshaftlari va ularning geoekologik holati/ Monografiya. Qarshi -2020 y. 133 b.

Downloads

Published

2026-05-31

How to Cite

ANTHROPOGENIC IMPACTS ON THE LANDSCAPES OF THE QARSHI DESERT AND THEIR CONSEQUENCES. (2026). International Bulletin of Applied Science and Technology, 6(5), 543-547. https://doi.org/10.37547/

Similar Articles

11-20 of 2448

You may also start an advanced similarity search for this article.