BOLALARDA SHIFOXONADAN TASHQARI ZOTILJAMDA IMMUN HOLAT VA MIKRONUTRIENTLAR TANQISLIGINING KLINIK AHAMIYATI
DOI:
https://doi.org/10.37547/Keywords:
shifoxonadan tashqari zotiljam, bolalar, immun holat, mikronutrientlar tanqisligi, vitamin D, sink, vitamin A, bolalar zotiljami, immunomodulyatsiya, ovqatlanish immunitetiAbstract
Shifoxonadan tashqari zotiljam (SZ) bolalar orasida kasallanish va o‘limning yetakchi sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ushbu maqolada bolalarda SZ ning rivojlanishi, og‘irligi va natijalarida immun holat buzilishlari hamda mikronutrientlar tanqisligining klinik ahamiyati tahlil qilinadi. Vitamin D, sink, vitamin A, selen va temirning tug‘ma va olingan immunitet faoliyatidagi roli alohida ko‘rib chiqilgan. Ko‘rsatilishicha, mikronutrientlarning birgalikdagi tanqisligi shilliq qavat himoyasini zaiflashtiradi, antimikrob peptidlar ishlab chiqarilishini pasaytiradi va T- hamda B-limfotsitlar javobini buzadi. Natijada kasallik og‘irroq kechadi, tiklanish muddati uzayadi va asoratlar xavfi ortadi. Immun va ovqatlanish buzilishlarini erta aniqlash va tuzatish davolash samaradorligini oshirishi va bolalarda uzoq muddatli nafas yo‘llari asoratlarini kamaytirishi mumkin.
Downloads
References
1. Ahmedov O.B., Raximova G.Sh. Bolalarda zotiljamning immun va nutrision omillari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2023. 184 b.
2. Qodirov A.A., Ismoilova Sh.R. Mikronutrientlar va bolalar nafas yo‘llari kasalliklari. Pediatr jurnali. 2022; 4(2): 112-128.
3. Karimova N.I., To‘rayev B.M. Vitamin D tanqisligi va bolalarda o‘tkir pnevmoniya. Sog‘liqni saqlash. 2022; 3: 45-53.
4. Usmonov F.R., Xolmatova D.A. Sink va immunitet: klinik ahamiyati. Immunologiya va allergologiya. 2021; 2: 67-79.
5. Sobirov A.Sh., Mahmudova Z.T. Bolalarda vitamin A va nafas yo‘llari himoyasi. Pediatr. 2021; 1: 34-42.
6. Rasulov A.S. Temir tanqisligi va bolalar infeksiyalari. Tibbiyot yangiliklari. 2020; 4: 89-97.
7. Isroilov R.I., Abdullayeva M.M. O‘tkir respirator kasalliklarda selenning roli. Klinik tibbiyot. 2020; 2: 56-64.
8. Xaydarov B.N. Bolalarda immunonutrision yondashuvlar. Toshkent, 2019. 132 b.
9. To‘xtayev Sh.A. Zotiljam va ovqatlanish holati o‘rtasidagi bog‘liqlik. Pediatr. 2018; 3: 21-29.
10. Mirzayev O.M. Bolalar salomatligida mikronutrientlar muammosi. Sog‘liqni saqlash. 2017; 1: 12-20.
